Jak sprawdzić stan sprzęgła podczas jazdy?

Jak sprawdzić stan sprzęgła podczas jazdy?

Słyszysz dziwne dźwięki podczas wciskania sprzęgła? Miewasz trudności z przełączaniem biegów? A może odczuwasz szarpnięcia podczas ruszania? Te wszystkie objawy mogą wskazywać na usterkę sprzęgła. Do czego ono służy, z jakich części się składa oraz jak rozpoznać jego zużycie, tego wszystkiego dowiesz się we wpisie. Ta wiedza przyda Ci się zarówno podczas sprawdzania samochodu przed zakupem, jak i w diagnostyce usterki w swoim obecnym aucie.

Funkcje i budowa sprzęgła

Sprzęgło jest elementem układu napędowego. Znajduje się pomiędzy silnikiem a skrzynią biegów. Do jego funkcji należą:

1. Połączenie dwóch wałów: napędowego (wału korbowego silnika) i napędzanego (wału sprzęgłowego skrzyni biegów) za pomocą siły tarcia. Dzięki temu możliwe jest przeniesienie momentu obrotowego pracy silnika „na koła” napędowe samochodu.

2. Odłączanie i przyłączanie wału korbowego silnika od układu napędowego, dzięki czemu możliwa jest zmiana biegów, jazda i zatrzymywanie samochodu.

3. Tłumienie wibracji i drgań generowanych przez silnik.

Poniżej przedstawiłam schemat budowy sprzęgła ze sztywnym kołem zamachowym. Jest ono wykorzystywane w silnikach benzynowych i małolitrażowych dieslach. Funkcję tłumienia drgań pełni tarcza sprzęgła wyposażona w tłumik drgań w postaci talerza ze sprężynkami lub gumowymi tulejami.

Do typowych silników diesla i coraz częściej silników benzynowych, montowane jest sprzęgło z dwumasowym kołem zamachowym (potocznie: dwumas).  W porównaniu do sprzęgła ze sztywnym kołem jego budowa jest bardziej skomplikowana a cena zakupu wyższa. Jednak dwumas lepiej tłumi drgania i hałasy, dlatego występuje w większych i mocniejszych silnikach.

Jak rozpoznać zużyte sprzęgło podczas jazdy? – najczęstsze objawy

  1. Zmiana dźwięku pracy silnika przy wciśniętym sprzęgle- dźwięk przypominający chrobotanie może wskazywać na zużyte łożysko wyciskowe (pot. oporowe).
  2. Ślizganie się sprzęgła- podczas próby dynamicznego przyspieszenia, obroty rosną znacznie szybciej niż prędkość. Może to wskazywać na zbyt cienką grubość okładzin tarczy sprzęgła, przez co moment obrotowy nie jest w pełni przekazywany do skrzyni biegów. Oznaka ta, zazwyczaj pojawia się najpierw na najwyższych biegach. Ślizganie się sprzęgła może być także objawem zanieczyszczenia olejem talerza dociskowego lub uszkodzenia występujących na nim sprężyn.
  3. Brak możliwości wysprzęglania- przyczyn może być wiele. Jedną z nich jest uszkodzenie sprężyny talerzowej, łożyska wyciskowego lub tulei prowadzącej sprzęgło. Kolejną może być złe spasowanie tarczy i docisku, ze względu na  zbyt porysowaną powierzchnię tarczy.
  4. Szarpanie sprzęgła- jest wyczuwalne podczas ruszania lub zmiany biegu. Przyczyną może być, przedostanie się smaru lub oleju pomiędzy powierzchnie robocze. Może wskazywać też na nierównomiernie przylegającą tarczę do docisku, zapowietrzenie układu wysprzęglania lub zużyty dwumas.
  5. Ciężko pracujący pedał sprzęgła- wskazuje na zużyty docisk lub łożysko dociskowe.
  6. Wyczuwalny zapach spalenizny- zapach ten pojawia się w momencie ruszania z większym obciążeniem np. podczas jazdy z przyczepą lub holowania.
  7. Wibracje na pedale sprzęgła– są oznaką nierównych sprężyn na talerzu dociskowym (źle przykręcony docisk) lub  zaolejonej tarczy sprzęgła (zużyte uszczelniacze wału).
  8. Grzechotanie na biegu jałowym (luzie) – wskazuje na zużytą tuleję gumowego wytłumiacza. Podczas wciśniętego sprzęgła dźwięk ustaje.
  9. Hałas (szum, grzechotanie) w trakcie wciskania sprzęgła- świadczy o zużytym dwumasie. Kiedy sprzęgło jest całkowicie wciśnięte – szum ustaje.
  10. Dzwonienie i szarpanie podczas przyspieszania z wolnych obrotów- to typowe oznaki zużytego koła dwumasowego (jeśli samochód go posiada).

Objawy zużycia sprzęgła i skrzyni biegów często się pokrywają, dlatego poznaj oznaki zużycia manualnej skrzyni biegów, aby jak najlepiej zdiagnozować usterkę.

Jak wydłużyć żywotność sprzęgła?

  1. Odpalaj i gaś samochód ze wciśniętym sprzęgłem, dzięki temu na skrzynię nie będą przenoszone tak duże wibracje.
  2. Nie trzymaj nogi na sprzęgle podczas jazdy (tzw. jazda na pół sprzęgle).
  3. Podczas nieumiejętnego hamowania silnikiem, koło zamachowe poddawane jest bardzo dużym obciążeniom, dlatego rób to z głową.
  4. Staraj się ograniczać agresywne ruszanie.
  5. Nie przesadzaj z redukcją biegów, np. z 5 na 2. 🙂

Zużyte sprzęgło może być dobrym argumentem do negocjacji ceny samochodu.  Szacunkowo, wymiana całego sprzęgła ze sztywnym kołem zamachowym to koszt +/- 900 zł, natomiast dwumasowym +/-3 500 zł. Na szybkość zużycia sprzęgła ma znaczny wpływ styl jazdy Kierowcy, dlatego warto, abyś popracował nad techniką i wdrożył pozytywne nawyki, aby zaoszczędzić trochę pieniędzy.

Reader Interactions

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Chcesz wiedzieć jak sprawdzić przebieg w każdym samochodzie?

MERCEDES PRZEBIEG

Poznaj 10 konkretnych sposobów na sprawdzenie przebiegu, z których korzystam podczas oględzin!